Μυρτώ Κατσίγερα, απόφοιτη Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Σχολείου Εκάλης, δημοσιογράφος της εφημερίδας “Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”

Μυρτώ Κατσίγερα, απόφοιτη (2015) Α’ Αρσακείου-Τοσιτσείου Σχολείου Εκάλης, δημοσιογράφος της εφημερίδας “Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ”

Η Μυρτώ Κατσίγερα, απόφοιτη του σχολείου μας εργάζεται σήμερα ως δημοσιογράφος στην Καθημερινή, έχοντας ήδη διαγράψει μια ιδιαίτερα αξιόλογη πορεία στον χώρο της έντυπης δημοσιογραφίας, των εκδόσεων και της έρευνας. Με αγάπη για τη γλώσσα και τη γραφή και σπουδές Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, συνεχίζει να εξελίσσεται επαγγελματικά με συνέπεια και δημιουργικότητα.

-Αγαπητή Μυρτώ, πότε και από ποιο Αρσάκειο αποφοίτησες; Ποιες αναμνήσεις κρατάς πιο έντονα από τα μαθητικά χρόνια;

Αποφοίτησα το 2015 από το Α΄ Αρσάκειο Τοσίτσειο Λύκειο Εκάλης. Το Αρσάκειο ήταν το σχολείο μου από το Νηπιαγωγείο (τότε λειτουργούσε μόνο στο Ψυχικό). Θυμάμαι πάρα πολλά πράγματα από τα μαθητικά μου χρόνια, αφού τότε έκανα τους πρώτους μου φίλους, ανακάλυψα τις κλίσεις μου και έμαθα για τον κόσμο. Θυμάμαι πολύ έντονα ότι τις πρώτες μέρες που είχα ξεκινήσει το δημοτικό, μόλια έφτανα στο σχολείο και αποχωριζόμουν τη μεγαλύτερη αδερφή μου που τότε πήγαινε τρίτη δημοτικού, άρχιζα να κλαίω και πήγαινα να τη βρω στην τάξη της. Αυτό κράτησε για μια-δύο εβδομάδες, αλλά οι δάσκαλοί μας δεν μου έκαναν ποτέ παρατήρηση, απλώς μου έδωσαν χρόνο να εγκλιματιστώ. Μόλις έγινε αυτό, ανυπομονούσα κάθε μέρα να πάω στο σχολείο. Αλλά πάντα μου έκανε εντύπωση πως δεν με πίεσε κανείς. Από την άλλη, νομίζω μία από τις πιο έντονες αναμνήσεις μου είναι η πρώτη μέρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Θυμάμαι τον λυκειάρχη μας, Ιωάννη Βακαλόπουλο, να μας μαζεύει στο μεγάλο αμφιθέατρο και να μας μιλάει με πολύ όμορφα και συγκινητικά λόγια, να μας εύχεται καλή τύχη. Έφυγα με την αίσθηση πως ό,τι και να συνέβαινε στις εξετάσεις, όλα θα πήγαιναν καλά. Επομένως, μάλλον, το στοιχείο που κρατάω περισσότερο από τα χρόνια μου στο Αρσάκειο είναι η υποστήριξη.

-Πώς ξεκίνησε η αγάπη σου για τη δημοσιογραφία; Υπήρξε κάποια στιγμή ή εμπειρία που σε έκανε να θες να στραφείς προς τα εκεί;

Η αλήθεια είναι πως δεν περίμενα πως θα έκανα αυτή τη δουλειά. Ο μπαμπάς μου ήταν δημοσιογράφος και υπεύθυνος ύλης της πρώτης σελίδας στην Καθημερινή. Ήταν σαν ένα κοινό μυστικό μεταξύ μας ότι δεν ήθελα να ασχοληθώ με τη δημοσιογραφία. Όσο μεγάλωνα δεν με ρωτούσε καν πια, έστω διερευνητικά, εκτός κι αν ήθελε να με πειράξει. Πάντα ήμουν πολύ προσηλωμένη στο ότι ήθελα να γίνω φιλόλογος – εντάξει, στην αρχή δασκάλα, δεν ήξερα τι είναι ο φιλόλογος. Ήμουν απόλυτα βέβαιη ότι θα ακολουθούσα αυτόν τον δρόμο, πράγμα που έγινε, διότι αυτό σπούδασα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Όμως, όταν ήμουν στο 3ο έτος ο πατέρας μου αρρώστησε και όσο έκανε τις χημειοθεραπείες του τον βοηθούσα με τη στήλη ιστορίας που έγραφε επί 30 χρόνια, τον Φιλίστορα. Δυστυχώς, ο μπαμπάς μου έφυγε πολύ σύντομα από τη ζωή και η οικογένεια της Καθημερινής με αγκάλιασε και μου έδωσε την ευκαιρία να συνεχίσω τη στήλη. Λόγω των σπουδών μου, που συνέχιζα παράλληλα, άρχισα να ασχολούμαι με την επιμέλεια των εκδόσεων της εφημερίδας, να γράφω στα περιοδικά της και να κάνω συνεντεύξεις. Οκτώ χρόνια μετά, δεν μπορώ να φανταστώ να κάνω κάποιο άλλο επάγγελμα.

-Τι σπούδασες; Πιστεύεις ότι οι σπουδές σου σε βοήθησαν ουσιαστικά στη δημοσιογραφική πορεία σου;

Έχω σπουδάσει Νεοελληνική και Μεσαιωνική Φιλολογία στο ΕΚΠΑ. Η σχολή αυτή ήταν το όνειρό μου, οι σπουδές μου είναι ένα εφόδιο το οποίο με έχει συντροφεύσει σε όλη μου την μέχρι τώρα πορεία. Όπως ανέφερα και προηγουμένως, μία από τις βασικές ενασχολήσεις μου στην Καθημερινή είναι η εκδοτική επιμέλεια των ειδικών εκδόσεων και βιβλίων που κυκλοφορούν συνήθως με το κυριακάτικο φύλλο. Η εκδοτική επιμέλεια είναι μία από τις παραδοσιακές διεξόδους που έχει ένας φιλόλογος, άρα στην ουσία δεν έχω απομακρυνθεί πολύ από το αντικείμενό μου. Από την άλλη, η γλώσσα είναι ο μοναδικός τρόπος για έναν δημοσιογράφο που δουλεύει σε έντυπο μέσο να πει μια ιστορία. Νιώθω πως οι σπουδές μου με έκαναν να μη τη φοβάμαι και να τη σέβομαι, να μπορώ να τη χρησιμοποιήσω για να πω αυτό που θέλω.

-Πώς ήταν τα πρώτα βήματα στον χώρο της δημοσιογραφίας; Ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες στην αρχή;

Δεν μπορώ να πω πως δυσκολεύτηκα ιδιαίτερα, τουλάχιστον όχι λόγω του αντικειμένου ή του χώρου. Θυμάμαι φυσικά ότι πάλι ήταν μια προσαρμοστική περίοδος στα πολύ περίεργα έως και ανύπαρκτα ωράρια και στη συνεχή σύνδεση με τη δουλειά σου που δεν κόβεται ούτε μετά τη λήξη του τυπικού ωραρίου σου, ούτε τα Σαββατοκύριακα, ούτε στις γιορτές, ούτε στις καλοκαιρινές διακοπές. Ωστόσο, επειδή αυτό το είχα ζήσει πολύ και μέσω του πατέρα μου, δεν μου έκανε καμία εντύπωση, είναι σαν να βρισκόμουν εξαρχής στον φυσικό μου χώρο. Σίγουρα, πολλές φορές δυσκολευόμουν με κάθε νέο πράγμα που αναλάμβανα να φέρω εις πέρας, όπως π.χ. την πρώτη μου συνέντευξη (παραγωγοί χειροποίητων σαπουνιών), την πρώτη έκδοση, τη σύλληψη και την επιμέλεια της οποίας είχα αναλάβει εξολοκλήρου εγώ (επετειακή έκδοση για τα 60 χρόνια από τον θάνατο του JFK) ή την πρώτη έκδοση που ανέλαβα να γράψω μόνη μου («Κύπρος 1974: Αποτίμηση και αρχεία»). Ευτυχώς, όμως, έχω την τύχη να συνεργάζομαι με πολύ καλούς ανθρώπους και επαγγελματίες και ποτέ δεν ένιωσα εκτεθειμένη, όσο αβέβαιη ή άπειρη κι αν ένιωθα.

-Πώς είναι μια τυπική ημέρα στη ζωή μιας δημοσιογράφου στην Καθημερινή;

Ίσως δεν είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος για να περιγράψει μια τυπική μέρα μιας δημοσιογράφου στην Καθημερινή, μιας και στην ουσία, ακριβώς επειδή δραστηριοποιούμαι περισσότερο στο κομμάτι των εκδόσεων, πέρα από τις καθημερινές στήλες στο έντυπο και στο σάιτ, η μέρα μου είναι αρκετά διαφορετική από έναν δημοσιογράφο που έχει π.χ. βάρδια στο τμήμα του ή τρέχει για να κάνει ρεπορτάζ. Συνήθως, η μέρα μου στο γραφείο ξεκινάει πιο νωρίς από εκείνη της σύνταξης της εφημερίδας, γύρω στις 10 το πρωί, οπότε και αρχίζω να γράφω τα κείμενα που πιέζουν πιο πολύ χρονικά (συνήθως τα κείμενα για το φύλλο της εφημερίδας).

Στη συνέχεια, περνάω στο κομμάτι της επιμέλειας των εκδόσεων που ομολογουμένως παίρνει πολύ χρόνο: από το διάβασμα των κειμένων και την επιμέλειά τους –πολλές φορές χρειάζεται αρκετή έρευνα για να εξακριβωθούν λεπτομέρειες–, στη συνεργασία με τους γραφίστες που στήνουν τις μακέτες της έκδοσης και τους photo editors που επιμελούνται φωτογραφικά το κάθε κείμενο, μέχρι τον δεύτερο και τον τρίτο γύρο διορθώσεων, ώστε να «κλείσει» μια έκδοση και να παραδοθεί στο τυπογραφείο.

Και βέβαια, η δουλειά δεν τελειώνει εκεί· υπάρχει ο σχεδιασμός των επόμενων εκδόσεων, η συζήτηση για τη στρατηγική προώθησής τους, η εύρεση νέων συνεργατών για τη συγγραφή κειμένων, κάποιο ρεπορτάζ για κάποιο κείμενο που θα έχω αναλάβει. Πολλές φορές πάλι, μπορεί να συμβεί κάτι έκτακτο και να πρέπει να προετοιμαστεί μια ολόκληρη έκδοση μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, π.χ. όταν φεύγει από τη ζωή κάποια σημαίνουσα προσωπικότητα.

Επίσης, τα τελευταία χρόνια που ασχολούμαι και με την έρευνα και τη δημοσιογραφική επιμέλεια τηλεοπτικών ντοκιμαντέρ, η μέρα σίγουρα περιλαμβάνει δεκάδες τηλεφωνήματα και email σχετικά με το ντοκιμαντέρ, γυρίσματα, συνεντεύξεις, έλεγχο της πιο πρόσφατης εκδοχής ενός επεισοδίου, συνεδρίες μοντάζ. Οι μέρες είναι πάντα γεμάτες και πολλές φορές κουραστικές, αλλά τουλάχιστον δεν βαριέσαι ποτέ.

-Υπάρχει κάποιο ρεπορτάζ ή επαγγελματική εμπειρία που σου έχει μείνει αξέχαστη;

Θα έλεγα πως οι πιο αξέχαστες εμπειρίες μου είναι και οι πιο πιεστικές ή πιο καινούργιες για μένα. Θυμάμαι για παράδειγμα την ημέρα που κλείναμε για τυπογραφείο μια έκδοση αφιερωμένη στον Χένρι Κίσιγνκερ με αφορμή τον θάνατό του. Ήταν ένας πραγματικός αγώνας ενάντια στον χρόνο και θυμάμαι τον πανικό που επικρατούσε στον όροφο αλλά και το πόσο καλά και αποτελεσματικά συνεργαστήκαμε όλοι για να βγει κάτι ποιοτικό και όμορφο. Από την άλλη, τα τελευταία πέντε χρόνια, είχα την τύχη να εργαστώ σε 4 σειρές ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά. Κάθε εμπειρία μου στην πορεία αυτού του νέου ταξιδιού μου έχει μείνει ανεξίτηλη: από το ταξίδι μας στη Σμύρνη στο πλαίσιο του ντοκιμαντέρ «Μικρά Ασία» για τη Μικρασιατική Καταστροφή, μέχρι την παρακολούθηση της συνέντευξης του καταδικασμένου τρομοκράτη της «17 Νοέμβρη» Δημήτρη Κουφοντίνα στο πλαίσιο της φετινής σειράς «Φάκελος 17 Νοέμβρη».

-Τι σημαίνει να είναι κάποιος δημοσιογράφος σήμερα; Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζει το επάγγελμα και η ενημέρωση γενικότερα;

Νομίζω πως στον πυρήνα του, το δημοσιογραφικό επάγγελμα δεν έχει αλλάξει. Έχει τα ίδια ζητούμενα: εγκυρότητα, υπευθυνότητα, δεοντολογία, πείσμα. Αυτό που σίγουρα έχει αλλάξει είναι η εξάπλωση της παραπληροφόρησης, ιδιαίτερα μέσω των social media και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Από την άλλη, αυτά είναι ακριβώς αυτό: εργαλεία, που δεν είναι εγγενώς κακά. Απλώς πρέπει να δίνεται μεγάλη προσοχή στο πώς χρησιμοποιούνται, ώστε να μην κάνουν περισσότερο κακό, παρά καλό. Ταυτόχρονα, ορθώνεται μια άλλη πρόκληση στον κόσμο της ενημέρωσης και του Τύπου σήμερα: αυτή της διαφύλαξης της ασφάλειας των δημοσιογράφων και της ελευθερίας του Τύπου. Σύμφωνα με την Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) το 2025 έχασαν τη ζωή τους 129 δημοσιογράφοι, φωτορεπόρτερ, ηχολήπτες ή φωτογράφοι σε εμπόλεμες ζώνες όπως η Παλαιστίνη, η Ουκρανία ή το Σουδάν. Την ίδια στιγμή, παρατηρούνται πολλές προσπάθειες εκφοβισμού και στοχοποίησης δημοσιογράφων σε όλο τον κόσμο, ενώ μαζικές απολύσεις συρρικνώνουν το δυναμικό της μάχιμης δημοσιογραφίας. Θεωρώ πως ειδικά στη δική μας εποχή, που υπάρχει και πάλι άνοδος ολοκληρωτικών καθεστώτων και εκρήγνυνται παγκόσμιες συγκρούσεις, είναι πολύ σημαντικό να συνεχίζουν να υπάρχουν και δημοσιογράφοι που με τη δουλειά τους αποτελούν θεσμικά αντίβαρα και θεματοφύλακες της αλήθειας.

-Ποιοι άνθρωποι ή ποιες ιδέες σ’ έχουν εμπνεύσει περισσότερο στην πορεία σας;

Σίγουρα, βασική πηγή έμπνευσής μου είναι ο πατέρας μου. Χωρίς να το συνειδητοποιώ τότε, παρατηρώντας τον έχω μάθει τόσα πολλά πράγματα και για τη ζωή και για τη δουλειά, που τα φέρω πάντα μαζί μου. Από την άλλη, έχω την τύχη να συνεργάζομαι με τον Αλέξη Παπαχελά, που θεωρώ ότι είναι ο άνθρωπος που έχει αλλάξει τα δεδομένα της δημοσιογραφίας και της έρευνας στην Ελλάδα. Η συνεργασία μαζί του είναι ένα πολύ μεγάλο σχολείο στο οποίο θα ήθελε να φοιτήσει κάθε εξελισσόμενος δημοσιογράφος. Τέλος, υπάρχουν πολλοί συνάδελφοί μου που με εμπνέουν καθημερινά, όπως η Αλεξία Καλαϊτζή και η Ελβίρα Κρίθαρη, που με γενναιότητα και ακεραιότητα κάνουν, μεταξύ άλλων, ανταποκρίσεις από εμπόλεμες ζώνες.

-Υπάρχει κάποιος καθηγητής ή κάποια εμπειρία από το Αρσάκειο που νιώθετε ότι σας επηρέασε ή σας σημάδεψε;

Από το σχολείο μας ξεχωρίζουν πολλοί καθηγητές που θυμάμαι και καταλάβαινα ακόμα και τότε ότι μου άλλαζαν τη ζωή. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάποιους θα ήταν ο Παύλος Μαυρόγιαννης, ο οποίος με δίδαξε Λογοτεχνία και Αρχαία Ιστορία (ακόμα θυμάμαι όταν είχε διαβάσει στην τάξη το διήγημα του Ροΐδη «Η εορτή του πατρός μου»), η Γεωργία Κοντού, που κατάφερε να βρει ίσως τον πιο ενδιαφέροντα τρόπο να διδάξει Βυζαντινή και Νεότερη Ιστορία και να μας προετοιμάζει για τις Πανελλαδικές και την Ειρήνη Τσαγκαράκη που μας δίδαξε πολλά παραπάνω από το μάθημα της Έκθεσης: να σκεφτόμαστε, να επιχειρηματολογούμε και να γράφουμε.

-Ποια συμβουλή θα έδινες σ’ έναν νέο που σκέφτεται να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία;

Η συμβουλή μου θα ήταν φυσικά και να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία, να μην αποθαρρυνθεί από τη δυσκολία του επαγγέλματος που σε εμάς τους δημοσιογράφους αρέσει να υπογραμμίζουμε. Η άλλη συμβουλή μου θα ήταν να σπουδάσει αρχικά κάτι άλλο και να μην περιοριστεί στις σπουδές δημοσιογραφίας: θα αποκτήσει μια εντελώς διαφορετική εικόνα του κόσμου και σίγουρα δεν θα βγει χαμένος, έχοντας ένα ακόμα εφόδιο ζωής. Να ταξιδέψει, να διαβάσει πολύ και να γράψει ακόμα περισσότερο, κι ας μην καταφέρνει στην αρχή να γράψει ένα «ωραίο κείμενο». Και όταν έρθει η ώρα να εργαστεί ως δημοσιογράφος, να μην πέσει στην παγίδα να επιλέξει μόνο ένα είδος δημοσιογραφίας που θέλει να κάνει. Υπάρχει χώρος για όλους.